نام كتاب: تاريخ معاصر افغانستان

مؤلف: سيدمحمد جمال موسوي

ويراستار: سيدعلي مشكات

ناشر: نشر اسماعيليان

مركزپخش: موسسه آموزشي اهل بيت(ع)

تيراژ : 1000

كتاب تاريخ معاصر افغانستان با توجه به نبود متن درسي مناسب براي دانش آموزان سوم دبيرستان تهيه شده است، و تلاش شده تا تصويري روشن و قابل فهم از تاريخ معاصر كشور ارائه گردد.عنوان ها و مباحث كتاب به گونه‌اي انتخاب شده است كه دانش آموزان بتوانند دريك زنجيره‌ي مرتبط باهم، توالي رويدادها را دنبال كنند. تلاش بسيار شده تا از طولاني شدن خسته‌كننده‌ي مباحث و اختصار مخل فهم، پرهيز گردد. در ادامه يادآوري چند نكته خالي از فايده نخواهد بود.

ترتيب دروس براساس آمد و شد حاكمان و حوادث مهم دوره‌ي هريك، تنظيم گشته و تمام مباحث در بيست درس ارائه شده است، كه با توجه به تعداد جلسات درس تاريخ در يكسال، معلمان محترم مي‌توانند با صلاحديد خود برمباحث و اهداف برخي دروس تامل و درنگ بيشتري داشته باشند.

سال‌هاي طولاني مهاجرت موجب گشته تا نسل‌هاي دوم و سوم مهاجران افغانستاني در ايران به دليل تحصيل در مدارس جامعه‌ي ميزبان و تاثير پذيري از ارزش‌ها و فرهنگ آن، از كشور خود بي اطلاع بوده، يا كمترين اطلاع را داشته باشند.اين عدم اطلاع مي‌تواند به ويژه نوجوانان و جوانان مهاجر را كه درسنين و دوره‌ي هويت يابي قرار دارند دچار بحران هويت و به ويژه چالش هويت ملي كند. اگر چاره و راهكاري براي شناساندن هويت و به ويژه هويت ملي‌شان ارائه نگردد، تبعات به مراتب بدتري به دنبال خواهد داشت. يكي از بهترين راهكارها براي شناخت خود و شكل‌گيري  هويت ملي،مطالعه‌ي تاريخ مي‌باشد. تاريخ يادآور لحظه‌هاي شورانگيزي است كه ملتي براي بقاي خود آفريده و تلاش كرده راه زندگي، غرور و اعتماد را براي آيندگان هموار كند.

مطالعه‌ي تاريخ و آشنايي با سرگذشت گذشتگان و افتخاراتي كه آنان آفريده‌اند، هم باعث ايجاد و تداوم وحدت ملي و هم آمادگي بيشتر آنان براي خدمت به كشور وعلاقه مندي به آن مي‌گردد.

با كمال تاسف امروزه، ميزان و كيفيت آگاهي نوجونان و جوانان كشور و حتا بسياري از دارندگان تحصيلات عالي، از تاريخ و جغرافياي افغانستان بسيار كم و اندك مي‌باشد. پرواضح است فردي كه آگاهي كافي از تاريخ كشور و مردم خود نداشته باشد، مانند مسافري است كه نمي داند در چه مسيري راه مي‌پيمايد و به كجا مي‌رود.

نگارنده در طول سال‌هاي تدريس در مدارس خودگردان در دو مقطع راهنمايي و متوسطه به خوبي متوجه اين مهم گشته است. كتاب هاي دروس تاريخ در اين مقاطع، حاوي مطالب اندك درمورد تاريخ و مردم افغانستان مي‌باشد. براي جبران اين كمبود گرچه در اين سال ها از سوي فرهنگيان و معلمان هم وطن، تلاش هاي خوبي صورت گرفته است، اما به نظر نگارنده كه فارغ اتحصيل ارشد تاريخ تمدن مي باشد مطالب ارائه شده، كم عمق، بسيار خلاصه و محافظه‌كارانه مي‌باشد. اگرچه تاريخ معاصر از آنجايي كه بيان پديده‌هايي است كه هنوز ملموس و در جريان مي باشد و با احساسات افراد و گروه‌ها سروكار دارد، ممكن است براي عده‌اي ناخوشايند باشد، اما بايد گفت، نمي توان از راه غير واقع به حقيقت رسيد.

در اين نوشتار تلاش شده تا در عين پرهيز از نكات اختلاف برانگيز و يكسونگرانه، حقايق تاريخي كشور در سده‌هاي اخير در حد فهم مخاطبان آن _ دانش آموزان دوره‌ي متوسطه _ بيان گردد. هم چنين سعي شده تا از بيان خبري صرف تاريخ پرهيز شود و ارائه‌ي مطالب به گونه‌اي باشد كه دانش آموزان، خود به تحليلي از وقايع برسند. طرح برخي سوال‌ها در قسمت پرسش‌هاي هر درس، براي تعقيب اين هدف مي‌باشد.

منبع: سايت "پژوهش‌سراي تاريخ افغانستان"