هفت و هشت ثور، در تقويم سياسي افغانستان، از روزهاي به ياد ماندني به حساب مي روند. روزهايي که هرکدام شان، قطع نظر از ارزش داوري هاي معمول، سرآغازي شد، براي يک فصل پرآشوبي از تاريخ افغانستان. هفت ثور، همانگونه که با خون، به پيروزي نشست، پيامدهاي خونين نيز داشت.

افغانستان کشوری است که از سه دهه بدین سو دچار بی ثباتی، نا امنی و جنگ های خونین بوده اند که این جنگ ها به نام جنگ‌های حزبی، قومی، مذهبی و لسانی به وقوع پیوسته است، سه دهه جنگ در افغانستان موجب گرديد که بسياري از معادلات سياسي و نظامی به هم بخورد و اکثرکشورها نسبت به اين واقعه مهم واکنش نشان دهند.

كتاب "سيماي ارزگان" در بهار سال 1387 نگارش يافته، با شمارگان 2000 نسخه توسط نشر آراسته در شهر قم(ايران) به زيور طبع آراسته شده است.

نويسنده‌ي كتاب "سيماي ارزگان" آقاي محمد توسلي- متخلص به توسلي غرجستاني- است. او در زمستان سال 1350 خورشيدي در ولسوالي اشترلي از توابع ولايت دايكندي به دنيا آمده، در خانواده‌اي مذهبي و روحاني پرورش يافته است. از هفت ‌سالگی به مکتب‌خانه گام نهاده و در سن سيزده سالگی(1362)  خوانش صرف مير را آغاز کرده است که اين خوانش، آغاز روي آوری وي به معارف اسلامی محسوب مي‌گردد. او اكنون، فارغ التحصيل سطح چهار حوزه‌ي علميه است و در حال اتمام دوره ليسانس اقتصاد و معارف اسلامی است. وي علاوه‌ي بر "سيماي ارزگان" داراي چندين عنوان مقاله‌ي منتشرشده در نشريات اينترنتي و غير اينترنتي دارد.

فقه ابوحنيفه ويژگيهايى دارد كه مهمترينشان را نام مي‌بريم:

1.كثرت بحث از علل احكام

يكي از ويژگي‌هاي فقه حنفي جايگاه خاص علت حكم است و مبتني بر اين امر حنفيه قياس را جزو علت حكم مي‌دانند.[1]از علت حكم بحث مي‌كنند ليبني عليها الاقيسة.

2. تقديم قياس بر خبر واحد

در اين زمينه رازي شافعي در كتاب المحصول فقها را به دو فرقه تقسيم نموده است: 1ـ بعضي‌  خبر واحد را قبول دارند. 2ـ بعضي خبر واحد را قبول ندارند.

كساني كه خبر واحد را قبول ندارند  و به آن عمل نمي‌كنند قدر متيقن است كه از اهل حديث نيستند.

البته اين در مورد علماي اهل سنت و الّا بعضي از علماي شيعه مانند ابن ادريس و سيد مرتضي هم به خبر واحد عمل نمي‌كنند اما نزاع صغروي است.

كسانيكه به خبر واحد عمل مي‌كنند نيز تمامش را نمي‌توانيم بگوييم از علماي اهل حديث هستند. زيرا اين‌ها نيز دو قسم هستند:

1. در تعارض بين خبر واحد و قياس و مصالح مرسله خبر واحد را مقدم مي‌كنند كه اين‌ها از علماي اهل حديث هستند.

2. به خبر واحد عمل مي‌كنند اما اگر قياس و استحسان و مصالح مرسله بود آن‌ها مقدم است. اين‌ها از علماي اهل حديث نيستند. اين نوع منطبق بر فقه ابوحنيفه است. زيرا ابوحنيفه تصريح مي‌كند كه انا اعمل بخبرالواحد.[2]

آثار ابوحنيفه:

1. مسند؛ اين کتاب در مورد حديث است که شاگردانش آنرا جمع‌آوري کرده است.

2. المخارج؛ اين كتاب در فقه است که شاگردش ابويوسف از او روايت نموده است.

3. الفقه الأكبر؛ رساله‌ي است که به او نسبت داده ‌شده است.[1]

فضاي[s1]  اجتماعي رشد و نبوغ ابوحنيفه

ابوحنيفه در سال 80 هجري در زمان خلافت عبد الملك بن مروان اموي به دنيا آمد و تا سال 150 هجري  زيست؛ از عصر اموي 52 سال را درک کرد و از عصر عباسي 18 سال.

ابوحنيفه در زمان حجاج بن يوسف در كوفة رشد کرد. و شاهد قساوت حجاج و استبداد وسيره‌ي سيئه‌ي اوبود. و رفتار غير قابل تحمل حجاج با مردم را مي‌ديد.

زماني‌که حجاج از دنيا رفت، ابوحنيفه 15 سال داشت. ابوحنيفه فرمانروايان اموي را مي‌ديد که امت را بدنبال خودشان مي‌کشانند و در اجراي حکم جور مي‌کنند و به جهت متابعت ملوکشان با نظم اسلام مخالفت مي‌کنند، و هرگونه بخواهند عمل مي‌کنند بدون اينکه مانعي ديني داشته باشند و يا مراعات حرمت دين را بکنند. و مانعي آن‌ها را از آزار و اذيت مردان مسلمان و اعيان مسلمان جلوگيري نمي‌کرد. با اين حال تعصب مذهبي را در آن‌ها آشکارا مي‌ديد.

ديدن اين امور باعث کينه و بد بيني ابوحنيفه نسبت به حکومت بني اميه شد که در نتيجه دعوت  طرفداران عباسي‌ را ‌پذيرفت و در انقلاب عليه اموي‌ها سهيم ‌شد و با اهل بيت(عليهم السلام) همکاري نمود.

در عصر ابوحنيفه تعصب‌هاي نژادي و قبيلوي حکم‌فرما بود و حکمرانان بر مردم ظلم و جور روا مي‌داشت و با مبادي عدل و مساوات مخالفت مي‌کرد و از طرف ديگر ابوحنيفه جزء موالي به شمار مي‌رفت که در اين مدت مورد آزار و اذيت قرار گرفته بود. اين مسايل قطعاً بر ابو حنيفه تأثير مي‌گذاشت.

وبعد از آنکه حکومت از امو‌ي‌ها به عباسي‌ها منتقل شد و موالي نيز کساني بودند که در اين انقلاب شريک بودند بلکه عباسي‌ها آن‌ها را از ياران خاصشان مي‌دانستند، تحت حمايت و توجه خاص عباسي‌ها قرار گرفتند، بالخصوص ابوحنيفه.

ب)  طعن ابوحنيفه:

در طرف ديگر از معاصرين و غير معاصرين ابوحنيفه کساني هستند که او را با الفاضي چون زنديق‌‌، خروج از جادّه، فساد عقيده، خروج بر نظام دين، مخالفت كتاب وسنت، دروغ گو، جاعل احاديث، ضعيف، اهل جدل و...، توصيف نموده‌اند و در دين او طعن وارد کرده‌اند و گفتند او ايمان نداشت.[1]

اينك به عنوان نمونه تعدادي از احاديث و اقوالي كه در آن‌ها ابوحنيفه مذمت شده است ذكر مي‌شود:

در كتار المنظم ابن جوزي آمده است كه: در فهم و فقه ابوحنيفه هيچ اختلافي وجود ندارد و چند شاهد هم بر آن ذكر مي‌كند بعد مي‌گويد در طعن ابوحنيفه همه اتفاق دارند و اين طعن‌ها به سه دسته تقسيم مي‌شود:

1. طعن‌هايي كه به عقايد و كلام و اصول مربوط مي‌شود.

2. طعن‌هايي كه مربوط به روايت ابوحنيفه و قلت حفظ و ضبط او است.

3. طعن‌هايي كه در عمل او به رأي در مقابل احاديث صحاح مربوط مربوط مي‌شود.

 مقدمه

سـپاس خدايى را كه به بندگان خويش فرمود: «امروز دينتان را برايتان كامل كردم و نعت خويش رابرايتان به كمال رساندم و اسلام را به عنوان دين براى شما پسنديدم».[1]

سلام و صلوات بر آن كه نخستين بنيانگذار شريعت او را با اين گفته مخاطب قرار داد كه: «و ذكر را برتو فرو فرستاديم تا آنچه را براى مردم نازل شده است برايشان تعيين كنى، شايد كه انديشه كنند».[2]

همچنين درود بر خاندان و بر اصحاب او كه برترين گروهى بودند كه از مكتب رسول خدا(ص) بيرون داده شدند تا الگويى براى مردمان باشند.

بـارى، سزاوار است هر مسلماني از احوالات و شخصيات امامان و پيشوايان مذاهب آگاهي داشته باشند، تا در نتيجه بتواند راهي درستي را در تقليد از يكي از آن‌ها انتخاب كند. و اين امر به جز از طريق معرفت مناقب و فضايل و سيره‌ي او در احوال و صحت اقوالش، ميسر نيست. و اين معرفت در گرو شناخت و آگاهي از اسم، كنيه، نسب، عصر،‌ شهر، اطرافيان و شاگردان، ميزان علم و هم‌چنين زهد و تقواي هر امامي مي‌باشد.

در اين ميان يكي از أئمه‌ي مذاهب كه در ميان مسلمانان پيروان زيادي دارد جناب ابوحنيفه است.

آنچه از اخبار و احوال و ابو حنيفه به ما رسيده است از يکي از دو طريق است؛ يکي از طرف کساني که در مدح ابوحنيفه غلو نموده اند و ديگري از طرف کساني که بر او حمله نموده اند. که اين دو امر براي رسيدن ما به حقيقت امر کافي نيست. پس اگر ما بخواهيم با شخصيت ابو حنيفه آشناشويم تا در نتيجه جايگاه او را در آن برهه‌ي از زمان و تأثير گذاري وي را در جامعه اش بشناسيم، لازم است گفتار و سخنان معاصرين وي را بررسي کنيم. نه اينکه از زاويه غلو و يا تعصب به او نگاه کنيم. زيرا ما به دنبال حقيقت هستيم و از آن پيروي مي‌کنيم، بدون اينکه تعصبي به نفع و يا به ضرر آن داشته باشيم. چون ابوحنيفه مرجع فتوا است و بسياري از مسلمان‌هاي به گفتار او اقتدا و از مذهب وي پيروي مي کنند. بنابر اين از آنجايي که ابوحنيفه جايگاه مهمي قرار دارد بايد از شخصيت او بحث کنيم تا صورت واقعي او، بدور از هرگونه تعصب و جانبداري براي ما روشن شود.

آداب روزه داري

روزه فقط امساک از اکل و شرب نيست، بلکه شرائطى ديگر هم همراه آن است، تعهد و مسؤوليتهاى انسان در برابر روزه، اين فريضه الهى زياد است.

روزه چهار گروه مقبول نيست
حضرت صادق(عليه السلام) فرمود: لا صيام لمن عصى الامام، و لا صيام لعبد آبق حتى يرجع، و لا صيام لامراة ناشزة حتى تتوب، و لا صيام لولد عاق حتى يبر، (1) روزه نيست‏براى کسى که امام و پيشواى خود را نافرمانى کند و از او اطاعت ننمايد، و صحيح نيست روزه عبد فرارى، تا مراجعت کند و به خدمت‏باز نگردد، و روزه زن ناشزه درست نمى‏باشد تا توبه کند و در اختيار همسرش قرار گيرد و همچنين روزه فرزند عاق شده پدر و مادر تا خوب نشود و اصلاح نگردد، مورد قبول قرار نمى‏گيرد، و روزه به حساب نمى‏آيد

زمينه هاي اجتماعي انقلاب امام حسين(ع)
چکيده                                                                                       

نوشتار حاضر در صدد اين است که زمينه هاي اجتماعي قيام عاشورا را, مورد تحليل و بررسي قرار دهد. ما قبل از آنکه به تحليل موضوع بپردازيم, ماهيت قيام عاشورا را مورد برسي قرار داديم, که بر اساس اين تحقيق, حادثه عاشورا يک انقلاب است , نه, نهضت و يا جنبش. از طرف ديگر, پديده عاشورا ترکيبي از حماسه و تراژدي است, که حماسي بودن در آن نقش محوري و اصلي دارد, نه حماسه و يا تراژدي تنها, چنانکه بعضي ها ادعا کرده اند. در قسمت اصلي اين تحقيق زمينه هاي اجتماعي عاشورا به عوامل منفي و مثبت تقسيم مي شوند. منظور از زمينه هاي مثبت, عواملي است که هم در ايجاد انقلاب موثر بوده و هم احتمال پيروزي انقلاب را افزايش مي دهد و منظور از زمينه هاي منفي آن دسته عواملي است که فقط در ايجاد انقلاب نقش داشته است. احياي تعصبات قبيله اي, بدعت گذاري در تعيين خليفه, به وجود آمدن مکتب مرجئه و مکتب جبريه, جزء عوامل منفي محسوب شده است که فقط در ايجاد انگيزه انقلاب عاشورا, ايفاي نقش نموده اند. دعوت مردم کوفه و امر به معروف و نهي از منکر به مثابه عوامل مثبت در انقلاب, مورد تحقيق و بررسي قرار گرفته است. که اين دو عامل هم در انگيزه انقلاب نقش داشته اند و هم, بيعت مردم کوفه و در صورت وفادار ماندن شان, احتمال پيروزي را افزايش مي داد.

کليد واژه ها: انقلاب, نهضت, جنبش, حماسه, تراژدي, زمينه هاي مثبت, زمينه هاي منفي