مقدمه

جامعه‌شناسان معتقدند هنگامي كه بعضي از دسته‌هاي اجتماعي افراد، به طور مداوم، بيش از سايرين آنچه را براي جامعه ارزشمند است، تصاحب مي‌کنند، نظامي از نابرابري در آن جامعه به وجود مي‌آيد، زيرا منابع ارزشمند - همانند قدرت، ثروت مادي، حيثيت و احترام، سلامتي، مدارج تحصيلي و ساير منابع -  به ندرت به تساوي در جامعه توزيع مي‌شوند و بعضي از افراد بيش از ديگران به دست مي‌آورند وسهم خاص آنها از اين منابع، به آنها كمك مي‌كند تا تمايز و برجستگي خود را به عنوان يك دسته حفظ كنند.(۱)

چنين نابرابري‌هايي موجب شكاف در جامعه مي‌شود؛ شكاف‌هايي در رابطه با سن، جنسيت، ثروت، قدرت و ساير منابع. كساني كه در بالاي اين شكاف‌ها قرار دارند، مايلند دستاورد و امتياز خود را حفظ كنند و كساني كه در انتهاي اين شكاف‌ها قرار دارند، امتياز بيشتري مي‌خواهند و در حالتي از خشم و نوميدي هميشگي به سر مي‌برند. بنابراين نابرابري، ماشين تنش‌زا در جوامع بشري است. نابرابري منبع انرژي در وراي جنبش‌هاي اجتماعي، اعتراضات، شورش‌ها و انقلاب‌هاست. جوامع براي مدت كوتاهي مي‌توانند بر روي چنين نيروهاي اختلال‌زايي سرپوش بگذارند ولي اگر نابرابري‌هاي شديد ادامه يابد، تنش و كشمكش، حيات اجتماعي را متوقف مي‌كند و در مواقعي بر آن مسلط مي‌شود.(۲)